Victoria Falls, Zimbabwe

 
Een zoekactie in de Internet Movie Database op de naam Sherlock Holmes levert meer dan 1400 films en televisieseries op. Volgens het Guinness Book of Records is de door Sir Arthur Conan Doyle bedachte detective het meest verfilmde fictieve personage. De oudste film dateert uit het jaar 1900. Begin jaren 90 werd de 8-delige miniserie SHERLOCK HOLMES - THE GOLDEN YEARS aangekondigd, over de latere jaren van de inmiddels gepensioneerde Sherlock Holmes (Christopher Lee) en zijn rechterhand dr. John Watson (Patrick Macnee).

Sherlock Holmes - Incident at Victoria Falls, 1:27:14

Volgens de website Televison Heaven lijkt deze internationale coproductie opgezet om de belasting te ontduiken. Frank Agrama van Harmony Gold en Silvio Berluscini van Silvio Berlusconi Communications werden later veroordeeld voor belastingdelicten in verband met hun gezamenlijke filmproducties. Uiteindelijk zouden er twee televisiefilms worden gemaakt van elk drie uur, The Leading Lady (1991) en Incident at Victoria Falls (1992). Deze tweede film werd in Nederland door de KRO in vier delen uitgezonden, van 12 augustus tot en met 2 september 1994.

In plaats van zijn pensioen te kunnen genieten wordt de vermaarde Sherlock Holmes door koning Edward (Joss Ackland) in 1910 gevraagd naar Zuid Afrika af te reizen om de Star of Africa, een kostbare diamant op te halen. 

Victoria Falls, 16 July 2026

Aangekomen in Kaapstad wordt in de kluis in plaats van de diamant een lijk van een man aangetroffen. Als Holmes tussen zijn bezittingen een treinticket naar Victoria Falls vindt besluiten hij en dr. Watson per trein naar de beroemde watervallen af te reizen. Onder hun reisgenoten blijken zich enkele beroemdheden te bevinden, waaronder Theodore ‘Teddy’ Roosevelt (Claude Akins), de voormalige Amerikaanse president, en de natuurkundige Gugliemo Marconi (Stephen Gurney).

De opnamen op locatie in Zimbabwe vonden plaats in het najaar van 1990. Het treinstation waar de trein van Rhodesian Railways arriveert, Victoria Falls Railway Station, werd gebouwd in 1904. De trein wordt opgewacht door een groep soldaten onder leiding van kolonel Thornbury (Michael Brunner) die alle passagiers fouilleert in de hoop de diamant te vinden maar zonder succes. Het treinstation is nog altijd in gebruik maar slechts een paar keer maand komen en vertrekken hier treinen. Tijdens ons bezoek was er behalve een tuinman helemaal niemand.

Sherlock Holmes - Incident at Victoria Falls, 1:38:23

Victoria Falls Railway Station, Victoria Falls, 15 juli 2026

Sherlock Holmes - Incident at Victoria Falls, 1:38:46

Victoria Falls Railway Station, Victoria Falls, 15 juli 2026

Sherlock Holmes - Incident at Victoria Falls, 1:38:53

Victoria Falls Railway Station, Victoria Falls, 15 juli 2026

Sherlock Holmes - Incident at Victoria Falls, 1:39:10

Victoria Falls Railway Station, Victoria Falls, 15 juli 2026

Sherlock Holmes - Incident at Victoria Falls, 1:39:35

Victoria Falls Railway Station, Victoria Falls, 15 juli 2026

Sherlock Holmes - Incident at Victoria Falls, 1:39:42

Victoria Falls Railway Station, Victoria Falls, 15 juli 2026

Sherlock Holmes - Incident at Victoria Falls, 1:44:24

Victoria Falls Railway Station, Victoria Falls, 15 juli 2026

Op steenworpafstand van het treinstation ligt The Victoria Falls Hotel waar Holmes en Watson verblijven. Net als het station werd het gebouwd in 1904 toen Zimbabwe een Britse kolonie was. Het is nog altijd een exclusief hotel en alleen gasten worden op het terrein toegelaten. We verbleven hier niet en konden alleen een foto van de ingang maken.

Sherlock Holmes - Incident at Victoria Falls, 1:46:05

The Victoria Falls Hotel, Victoria Falls, 15 juli 2026

Standbeeld David Livingstone,
Victoria Falls, 16 juli 2026

Holmes en Watson brengen een bezoek aan de watervallen waar het stadje, het treinstation en het hotel naar vernoemd zijn. Het is een nationaal park waarvoor entree betaald moet worden, zie voor meer informatie Victoria Falls National Park. Bij de ingang kunnen ook regenponcho’s gehuurd worden, het water spat op sommige plaatsen zo hoog op dat je zeker nat wordt. Tijdens ons bezoek was het warm en bracht het water juist verkoeling. De wandeling langs de watervallen begint bij het standbeeld van de Schotse missionaris en ontdekkingsreiziger David Livingstone en is ook in de film te zien. Op 17 november 1855 zag hij de watervallen en besloot deze naar de toenmalige Britse koningin Victoria te noemen, ondanks dat de plaatselijke bevolking zelf de naam Mosi-oa-Tunya aan het natuurwonder had gegeven. Tegenwoordig worden beide namen gebruikt, onder andere door de Werelderfgoedlijst van UNESCO. Overigens werd het standbeeld in 1934 onthuld, ik vermoed dat de filmmakers dit wel wisten maar Livingstone niet uit de film wilden weglaten.

Sherlock Holmes - Incident at Victoria Falls, 1:59:46

Standbeeld David Livingstone, Victoria Falls, 16 juli 2026

Sherlock Holmes - Incident at Victoria Falls, 1:59:56

Standbeeld David Livingstone, Victoria Falls, 16 juli 2026

Holmes, Watson, Marconi, lord Roberts (Richard Todd) en enkele andere bezoekers poseren voor de filmcamera van Roosevelt met op de achtergrond de watervallen. Roosevelt bezocht Afrika in 1909; voor zover ik heb kunnen nagaan was hij geen amateurfilmer maar is zijn reis wel op film vastgelegd, zie Theodore Roosevelt in Africa op YouTube.

Sherlock Holmes - Incident at Victoria Falls, 2:00:00

Victoria Falls, 16 juli 2026

Sherlock Holmes - Incident at Victoria Falls, 2:00:08

Standbeeld David Livingstone, Victoria Falls, 16 juli 2026

Sherlock Holmes - Incident at Victoria Falls, 2:00:09

Victoria Falls, 16 juli 2026

Sherlock Holmes - Incident at Victoria Falls, 2:01:04

Victoria Falls, 16 juli 2026

De Victoriawatervallen behoren tot de grootste watervallen van Afrika, ruim 1700 meter breed en 100 meter hoog. Ze zijn gelegen in de Zambezi en vormen een natuurlijke grens, het water valt van Zambia in Zimbabwe. Naast enkele sfeerbeelden zijn de watervallen in de film een paar keer op de achtergrond te zien, onder andere als de Maharani (Sunitha Singh) en kapitein James Morrison (Neil McCarthy) een geheime ontmoeting hebben.

Sherlock Holmes - Incident at Victoria Falls, 2:01:17

Victoria Falls, 16 juli 2026

Sherlock Holmes - Incident at Victoria Falls, 2:31:51

Victoria Falls, 16 juli 2026

Een paar dagen later brengt Holmes een bezoek aan het postkantoor om een telegram te versturen, dit is opnieuw het treinstation.

Sherlock Holmes - Incident at Victoria Falls, 2:29:50

Victoria Falls Railway Station, Victoria Falls, 15 juli 2026

Vanuit de tuin van het hotel is de Victoria Falls Bridge te zien, een in 1905 voltooide brug over de kloof die Zimbabwe met Zambia verbindt. Wij zagen de brug onder meer tijdens een helikoptervlucht over de watervallen en omgeving. Later die dag zijn we ook over de brug gewandeld en waren we ook even in Zambia zonder de douane te passeren; bezoekers kunnen aan het begin van de brug een tijdelijk ‘reisdocument’ (niet meer dan papiertje) krijgen.

Sherlock Holmes - Incident at Victoria Falls, 2:32:04

Victoria Falls Bridge, 16 juli 2026

Screenshots © Harmony Gold Finance Luxemburg S.A. 

Namib-Naukluft National Park, Namibië

 
In de film THE CELL wordt de hulp ingeroepen van dr. Catherine Deane (Jennifer Lopez), een kinderpsycholoog die experimenteel onderzoek doet naar een virtual reality-behandeling voor comapatiënten. De FBI hoopt met deze techniek de verblijfplaats te vinden van een jonge vrouw die ontvoerd is door seriemoordenaar Carl Rudolph Stargher (Vincent D'Onofrio), die in coma ligt.

The Cell, 0:01:18

Deane behandelt Edward Baines (Colton James), een jongen met schizofrenie die in coma ligt. In de openingsscène van de film is te zien hoe zij contact met hem maakt in een virtual reality-omgeving. Regisseur Tarsem Singh koos opvallende locaties voor deze scène, Sossusvlei en Deadvlei in het Namib-Naukluft National Park in Namibië. Voor zover ik weet is dit eerste keer dat dit nationale park in een speelfilm te zien is.

Wij bezochten dit nationale park op de laatste dag van onze rondreis door het zuiden van Afrika en het was één van de hoogtepunten. Namib-Naukluft is het grootste beschermde gebied van Afrika en omvat zowel woestijn als bergen.

Namib-Naukluft National Park, 26 juli 2026

Deze dag begon heel vroeg, nog voor zonsopgang waren we al op weg omdat het in de woestijn heel heet kan worden. Het was bijna een uur rijden vanaf onze lodge naar Sesriem Gate, de ingang van het park. Onze eerste stop was Dune 45 in de Sossusvlei, een gebied met hoge, oranjerode zandduinen. Vlei is Afrikaans voor meer of moeras. Dune 45 dankt zijn naam aan de ligging: de duin bevindt zich 45 kilometer vanaf Sesriem.

In de film arriveert Catherine Deane hier op een zwart paard, gekleed in een witte jurk. Als ze afstapt en de duin opwandelt verandert het paard in een standbeeld. Ik heb niet kunnen vinden wat de betekenis hiervan is. Afgaand op de schaduwen zijn deze opnamen aan het einde van de dag gemaakt. Toen wij hier in de ochtend arriveerden met onze safaritruck, en ook het duin zijn opgewandeld, stond de zon al hoger aan de hemel.

The Cell, 0:01:08

Dune 45, Sossusvlei, Namib-Naukluft National Park, 26 juli 2026

The Cell, 0:01:22

Dune 45, Sossusvlei, Namib-Naukluft National Park, 26 juli 2026

Catherines aandacht wordt getrokken door een lichtflits. Ze ziet Edward met een spiegel die het licht weerkaatst in een landschap met dode bomen omringd door duinen. Dit is Deadvlei, ook Dodevlei genoemd, op ongeveer 20 kilometer van Dune 45. Deze kleivlakte is moeilijker te bereiken. 

The Cell, 0:02:42

Deadvlei, Namib-Naukluft National Park, 26 juli 2026

Het eerste deel reden we met onze truck maar toen deze niet verder kon vanwege de slecht begaanbare weg, werden we in een terreinwagen verder vervoerd. Na een paar kilometer werden we bij een parkeerplaats afgezet. Hij was toen nog 20 minuten door het mulle zand lopen om bij Deadvlei te komen, waar de temperatuur inmiddels was opgelopen. Ongeveer 900 jaar geleden zorgde klimaatverandering ervoor dat het vruchtbare gebied waar kameeldoorns groeiden werd omsloten door zandduinen en afgesloten van de rivier. De bomen gingen dood maar zijn vanwege de droogte niet vergaan, alleen verkleurd. Ze zijn niet versteend.

The Cell, 0:02:45

Deadvlei, Namib-Naukluft National Park, 26 juli 2026

Als de zon het landschap beschijnt kleuren de duinen oranje en de vlakte lichtgeel. Samen met de donkere bomen en blauwe lucht ontstaat een surreëel landschap dat doet denken aan een schilderij van Salvador Dalí of Giorgio de Chirico. In tegenovergestelde richting is dit effect minder maar nog altijd bijzonder.

The Cell, 0:02:57

Deadvlei, Namib-Naukluft National Park, 26 juli 2026

The Cell, 0:03:02

Deadvlei, Namib-Naukluft National Park, 26 juli 2026

Voorafgaand aan ons bezoek was ik benieuwd of ik de dode bomen die in de film te zien zijn zou kunnen terugvinden maar dat bleek geen probleem. Alleen de stronk waar Edward tegen aanleunt was er niet maar dit zal een decorstuk zijn geweest. Het is niet toegestaan om de bomen aan te raken.

The Cell, 0:03:08

Deadvlei, Namib-Naukluft National Park, 26 juli 2026

Dit is één van de meest bijzondere plekken waar ik ooit geweest ben. Het was niet makkelijk om er te komen, het was warm en de zandkorrels maakten de lens van de fotocamera’s vuil - maar het was zeer de moeite waard.

Deadvlei, Namib-Naukluft National Park, 26 juli 2026

Screenshots © Katira Productions