zondag 5 mei 2019

Galápagos, Ecuador



      
De film MASTER AND COMMANDER: THE FAR SIDE OF THE WORLD is de eerste speelfilm waarvoor opnamen werden gemaakt op de Galápagoseilanden. De unieke natuur, die verschilt per eiland, speelt ook een rol in de film.

Master and Commander: The Far Side of the World, 1:04:56
Het verhaal speelt zich af in 1805 tijdens de Napoleontische oorlogen. Als het Britse schip HMS Surprise wordt aangevallen door het veel grotere Franse fregat Acheron zint kapitein Jack Aubrey (Russell Crowe) op wraak en zet de achtervolging in. Deze reis brengt het schip via Kaap Hoorn naar de Galápagoseilanden. Hier worden enkele overlevenden gevonden van een Britse walvisvaarder die door de Acheron werd vernietigd.

Stephen Maturin (Paul Bettany), de scheepsarts, is verrast door de unieke diersoorten die hij ziet en krijgt van de kapitein toestemming om deze enkele dagen te bestuderen.
  
Master and Commander: The Far Side of the World, 1:35:54
Hij ziet dat sommige diersoorten zich camoufleren om niet op te vallen. Dit brengt hem op het idee om de Surprise als walvisvaarder te vermommen om zo de Archeron, die de arts aan de andere kant van het eiland ontdekt, in de val te lokken. De list slaagt, als de Fransen het schip willen aanvallen worden ze verrast door de kanonnen van de Britten die de Archeron weten te veroveren.

De film werd opgenomen van 17 juni tot en met 11 november 2002. Behalve in de studio en op een replica van een 18de eeuws schip werd er ook gefilmd in Baja California, Mexico, want niet alle scènes die zich op Galápagos afspelen konden hier worden opgenomen vanwege het zeer kwetsbare ecosysteem. De vulkanische eilanden horen sinds 1832 bij Ecuador en kregen in 1959 de status van nationaal park.
      
Bartolomé, Galápagos, 9 juli 2018
Er zijn 13 grotere eilanden, waarvan enkele bewoond, en meer dan 100 kleinere eilanden. Toerisme vormt een belangrijke inkomstenbron maar een bezoek kan alleen worden afgelegd onder leiding van een gids. Bij aankomst op het vliegveld van het eiland Baltra moet iedere bezoeker een entreeprijs betalen van US $ 100. Wij kozen voor een rondreis per boot waarbij we in acht dagen in totaal elf eilanden bezochten.

In de film lijkt het alsof de bemanning van de Surprise aan land gaat op één eiland. In werkelijkheid zijn dit drie eilanden: Bartholomé, Pinta en (waarschijnlijk) Santa Cruz. Bartolomé is een klein eiland dat voor de kust van het grotere Santiago ligt. Het is vernoemd naar de Britse marineofficier Sir Bartholomew James Sulivan die ten tijde van de reis van Charles Darwin met de Beagle meevoer.
 
Lonesome George, Santa Cruz,
Galápagos, 12 juli 2018
Pinta is het meest noordelijk gelegen eiland en niet toegankelijk voor toeristen. Het eiland is vooral bekend dankzij de sinds 2012 uitgestorven Pinta-galápagosreuzenschildpad. Het laatste dier kreeg de naam Lonesome George. Na zijn dood, waarschijnlijk was hij 102 jaar oud, werd de reuzeschildpad opgezet en staat nu in het Charles Darwin Research Station op het eiland Santa Cruz, in een aparte gekoelde ruimte met weinig licht. Inmiddels heeft men ontdekt dat op het eiland Isabela een klein aantal schildpadden leeft dat genetisch nauw verwant is aan de Pintaschildpad. Men probeert met deze schildpadden nu een nieuwe populatie voor Pinta te fokken.
 
De Galápagoseilanden zijn in de film voor het eerst te zien als het schip langs Bartolomé vaart. Bij dit eiland steekt een steile lavarots uit zee, Pinnacle Rock genaamd. Op de achtergrond is het eiland Santiago te zien. Er is een pad met houten trappen aangelegd dat leidt naar de top op 114 meter hoogte van waar er een mooi uitzicht is op Pinnacle Rock.

Master and Commander: The Far Side of the World, 1:03:13
Bartolomé, Galápagos, 9 juli 2018
Master and Commander: The Far Side of the World, 1:03:20
Bartolomé, Galápagos, 9 juli 2018

Met hun verrekijkers ziet de bemanning dieren die ze nooit eerder zagen, waaronder blauwvoetgenten, zeeleguanen en de Sally Lightfoot-krab. Deze rood-blauwe krabben zouden zijn vernoemd naar een Caribische danseres, vanwege hun behendigheid bij het springen van rots naar rots.

Master and Commander: The Far Side of the World, 1:03:28
Blauwvoetgenten, Santa Cruz, Galápagos, 15 juli 2018
Master and Commander: The Far Side of the World, 1:03:32
Zeeleguaan en Sally Lightfoot-krab,
Santiago, Galápagos, 11 juli 2018

Eenmaal aan land worden er meer diersoorten ontdekt. De dieren op de Galápagoseilanden kennen geen angst voor mensen en kunnen tot zeer dichtbij benaderd worden, in deze scène de galápagoszeeleeuw. Een andere observatie van dr. Maturin en zijn assistenten is dat sommige leguanen kunnen zwemmen. Deze zeeleguanen komen alleen op Galápagos voor en zijn overwegend zwart, al verschilt hun kleur per eiland.

Master and Commander: The Far Side of the World, 1:36:14
Galápagoszeeleeuwen, Española, Galápagos, 13 juli 2018
Master and Commander: The Far Side of the World, 1:36:24
Zeeleguaan, Santa Cruz, Galápagos, 12 juli 2018

Omdat op Bartholomé en Pinta geen galápagosreuzenschildpadden (meer) voorkomen moet de scène waarin dr. Maturin meerdere exemplaren opmeet ergens anders zijn opgenomen. Ik vermoed in het Charles Darwin Research Station op het eiland Santa Cruz waar onderzoek naar deze dieren wordt gedaan en fokprogramma’s zijn opgezet om uitsterven te voorkomen. De Charles Darwin Foundation wordt ook bedankt op de aftiteling. Er bestaan nog tien verschillende soorten van de reuzenschildpad, elk behorend bij een eiland. Vijf soorten zijn uitgestorven.

Master and Commander: The Far Side of the World, 1:37:11
Reuzenschildpadden, Charles Darwin Research Station,
Santa Cruz, Galápagos, 12 juli 2018
Master and Commander: The Far Side of the World, 1:37:14
Reuzenschildpadden, Charles Darwin Research Station,
Santa Cruz, Galápagos, 12 juli 2018

De scènes waarin het eiland verkend wordt en dr. Maturin de Acheron ziet liggen zijn grotendeels opgenomen op Bartolomé. Bezoekers mogen niet van het pad afwijken, om die reden verschilt de derde foto iets van het camerastandpunt zoals te zien op het derde screenshot.

Master and Commander: The Far Side of the World, 1:38:00
Bartolomé, Galápagos, 9 juli 2018
Master and Commander: The Far Side of the World, 1:38:05
Bartolomé, Galápagos, 9 juli 2018
Master and Commander: The Far Side of the World, 1:38:30
Bartolomé, Galápagos, 9 juli 2018
Master and Commander: The Far Side of the World, 1:39:08
Bartolomé, Galápagos, 9 juli 2018

Screenshots © Universal Pictures/Miramax Films

zondag 14 april 2019

Delft, Nederland




  
De film GIRL WITH A PEARL EARRING, gebaseerd op de gelijknamige roman van Tracy Chevalier, gaat over de ontstaansgeschiedenis van het schilderij ‘Meisje met de parel’ van Johannes Vermeer. Het verhaal is fictief maar maakt gebruik van de weinige gegevens die over de schilder en het schilderij bekend zijn.

Meisje met de parel (ca. 1665)
Mauritshuis, Den Haag, 30 december 2016
Op het schilderij is een jong meisje met een tulband te zien die de toeschouwer aankijkt. Wie zij is, is niet bekend. Vermeer schilderde het portret rond 1665. Pieter van Ruijven, een Delftse kunstverzamelaar en beschermheer van Vermeer, was waarschijnlijk de eerste eigenaar. In 1696 werd de nalatenschap van zijn schoonzoon geveild, waaronder 21 Vermeers, maar het is onzeker of het schilderij hier deel van uitmaakte. Wel zeker is dat het inmiddels verwaarloosde doek in 1881 voor slechts twee gulden (en 30 cent commissie) werd verkocht op een veiling aan kunstverzamelaar Arnoldus Andries des Tombe. Bij de restauratie werd vastgesteld dat het om een echte Vermeer ging. Bij zijn dood in 1902 liet Des Tombe het schilderij na aan het Mauritshuis in Den Haag waar het nog altijd te bezichtigen is. Tot 1995 droeg het schilderij de titel ‘Meisje met tulband’, daarna werd de naam gewijzigd in ‘Meisje met de parel’.

Gedenksteen, Oude Kerk, Delft,
12 februari 2018
Deze omschrijving is onjuist omdat de oorbel geen parel is, de naam bleef echter ongewijzigd. Johannes Vermeer woonde zijn hele leven in Delft waar de berooide schilder in 1675 overleed. Hij werd in de Oude Kerk begraven, in het familiegraf van zijn schoonmoeder. Een kleine gedenksteen is te vinden in het midden van de kerk. In de film is de Oude Kerk niet te zien, de Nieuwe Kerk wel. De kerken liggen op ongeveer 5 minuten lopen van elkaar en hebben een gezamenlijke website.

Girl with a Pearl Earring, 0:40:09
In het verhaal heet het meisje Griet (Scarlet Johannson) en werkt zij als dienstmeisje voor het gezin van Johannes Vermeer (Colin Firth). Tot ergernis van Vermeers echtgenote Catharina (Essie Davis) wordt Griet de muze van de schilder en mag ook zijn verf mengen. De film werd grotendeels in Luxemburg in een studio opgenomen, in een decor dat eerder dienst had gedaan als Venetië voor de film Secret Passage. Buitenopnamen werden gemaakt in het Vlaamse Damme en in Delft.

Op 7 januari 2003 werden alle opnamen in Delft gefilmd bij een gemiddelde temperatuur van -5 °C. Sommige delen van de binnenstad zien er nog altijd uit als in de 17de eeuw. Tussen de opnamen door bracht Scarlet Johannson een bezoek aan het Mauritshuis om het schilderij te bekijken.

Aan het begin van de film is een gezicht op Delft te zien, gefilmd vanaf de toren van de Nieuwe Kerk. Hetzelfde shot is ook te zien in de film Betrayed. In het midden is de Markt te zien, het centrale plein waar naast de kerk ook het Stadhuis, gebouwd tussen 1618 en 1620, staat.

Girl with a Pearl Earring, 0:02:59
Stadhuis, Delft, 12 februari 2018

In de film zijn twee scènes te zien waarin Griet langs het Stadhuis loopt. Op de achtergrond is de Nieuwe Kerk te zien. De bouw van de kerk werd in 1655 voltooid, tien jaar voordat Vermeer zijn meesterwerk zou schilderen. Hoewel het lijkt alsof er weinig veranderd is moesten lantarenpalen, fietsenrekken en andere hedendaagse voorwerpen worden verwijderd of afgeschermd.

Girl with a Pearl Earring, 0:03:06
Markt, Delft, 12 februari 2018
Girl with a Pearl Earring, 0:03:16
Stadhuis, Delft, 12 februari 2018
Girl with a Pearl Earring, 0:27:52
Markt, Delft, 12 februari 2018

Op de dvd van de film (en op YouTube) staat The Art of Film Making, een kijkje achter de schermen waarin de opnamen in Delft ook voorkomen. Te zien is hoe Scarlet Johansson te wachten staat voor café De Sees, achter het Stadhuis.

The Art of Film Making, 0:07:09
Café De Sees, Delft, 12 februari 2018

In de film gaat Griet op bezoek bij Pieter van Ruijven (Tom Wilkinson) die meerdere schilderijen van Vermeer in bezit heeft, waaronder ‘Het melkmeisje’, ‘Gezicht op Delft’ en ‘Dame en twee heren’. In Delft bevindt zich geen enkel werk meer van Vermeer.

Girl with a Pearl Earring, 0:17:56
Het melkmeisje (ca. 1660)
Rijksmuseum, Amsterdam
Girl with a Pearl Earring, 0:18:14
Gezicht op Delft (ca. 1660-1661)
Mauritshuis, Den Haag
Girl with a Pearl Earring, 0:18:48
Dame en twee heren (ca. 1659-1660)
Herzog Anton Ulrich Museum, Braunschweig

Als Griet de ramen schoonmaakt wordt ze voor het eerst opgemerkt door Vermeer. Hij vraagt haar even te blijven staan, een scène waarin het schilderij ‘Vrouw met waterkan’ valt te herkennen.

Girl with a Pearl Earring, 0:27:37
Vrouw met waterkan (ca. 1662)
Metropolitan Museum of Art, New York

Uiteindelijk poseert Griet voor Vermeer, gehuld in een tulband en met één van de oorbellen van Catharina. Zij is zo jaloers dat ze het schilderij wil vernietigen (wat uiteraard niet gebeurt) en Griet ontslaat.
Griet loopt opnieuw over de Markt, van boven is een stervormig patroon in het plein te zien. Op deze plek ligt tegenwoordig een ronde steen waar de windrichtingen worden aangegeven en de tekst "Elck wandel in Godts weghen", een spreuk die hier in 1595 al te lezen was.

Girl with a Pearl Earring, 1:21:17
Girl with a Pearl Earring, 1:34:20
Girl with a Pearl Earring, 1:30:48
Markt, Delft, 12 februari 2018

Aan het einde van de film is te zien dat Pieter van Ruijven het schilderij in zijn bezit heeft. Rechts is een ander schilderij van Vermeer te zien, ‘Gezicht op huizen in Delft’.
In 2015 maakte de Nederlandse kunsthistoricus Frans Grijzenhout bekend dat hij het adres van het straatje had gevonden, Vlamingstraat 40-42. Hij had hiervoor onderzoek gedaan in de stadsarchieven en onder meer ontdekt dat in het rechterhuis een tante van Vermeer woonde. De huidige bewoners hebben het doorkijkje uit het schilderij vergroot en tussen de huizen geplaatst.

Girl with a Pearl Earring, 1:31:17
Gezicht op huizen in Delft ('Het straatje', ca. 1658)
Rijksmuseum, Amsterdam
Vlamingstraat, Delft, 12 februari 2018
Met dank aan de gemeente Delft voor de datum van de opnamen
Screenshots © Pathé Pictures/Lions Gate Films